O Sowczycach

Nazwa Sowczyce wziela sie od slowa ,,Sówka”. Miejscowosc Sowczyce polozona jest w Gminie Olesno, która znajduje sie w pólnocno-wschodniej czesci województwa opolskiego, na styku z województwem slaskim i Lódzkim. Pobliskie miasto Olesno jest takze Siedziba powiatu. Rejon ten lezy na pograniczu Wyzyny Wojnicko-Wielunskiej i równiny Opolskiej. Sama wies Sowczyce jest polozona w Obnizeniu Liswarty-Prosny. Pierwsze wzmianki o wsi Sowczyce pojawiaja sie w zródlach z konca XII w. Jednakze slady zycia ludzi na tym terenie siegaja okresu neolitu, o czym swiadcza odkrycia archeologów. Wies czesto zmieniala wlascicieli w drodze darowizny, sprzedazy lub dziedziczenia. W 1753roku Sowczyce zakupil Fryderyk Leopold hrabia Gessler, general kawalerii pruskiej. Wazny wydarzeniem dla wsi byl podzial obszaru gminy w 1872 roku obwód gminy i obwód dóbr rycerskich von Gesslera, jako dwóch samodzielnych jednostek administracyjnych. Na przelomie XIX i XX stulecia datuje sie wprowadzenie wielu udogodnien we wsi: zalozenie linii telefonicznej, wytyczenie drogi powiatowej, zbudowanie dwu torowej linii kolejowej ze stacja w Sowczycach, uruchomienie stalych kursów omnibusu pocztowego przewozacego listy paczki i pasazerów. Po II wojnie swiatowej hrabiowska ziemie przejelo Panstwowe Gospodarstwo Rolne, w 1951 roku w rycerskim palacyku zalozono Dom Dziecka, który funkcjonuje do dzisiaj. Z czasów panowania hrabiego Gesslera pozostal jeszcze grób jego wiernego konia, towarzysza bitew, który znajduje sie w przyramkowym parku za rzeczka. W Sowczycach mieszka okolo 500 ludzi i znajduje sie tu okolo 70 domów. Cecha charakterystyczna krajobrazu Sowczyce sa, glownie lasy sosnowe i swierkowe, które naleza do kompleksu lasów Stobrawsko-Tórawskich podlegajacych ochronie. Wies Sowczyce jest oddalona o 7 kilometrów od Olesna. Ma dogodne polaczenie z tym miastem linia kolejowa Katowice-Poznan. W rejonie wsi jest wiele uzytków rolnych charakteryzujacych sie wysoka kultura rolna. Czesc ludnosci znajduje zatrudnienie w rolnictwie, czesc dojezdza do Olesna pelniacego w gminie funkcje uslugowo-przemyslowa. Wiele osób znajduje zatrudnienie za granica, glównie w Niemczech i Holandii. Obszar Sowczyc charakteryzuje sie rzezba o charakterze równinno – falisto – pagórkowatym. Wysokosc terenu zamyka sie w przedziale 240 – 280m.n.p.m. Budowa geologiczna ze zdecydowana przewaga utworów piaszczysto-zwirowych ``genezy wodnolodowcowej i lodowcowej oraz utworów piaskowców, ilów, triasu i jury stwarza warunki do prowadzenia eksploatacji surowców mineralnych dla potrzeb lokalnej spolecznosci. W Sowczycach temperatura srednioroczna osiaga 7,6*-8*C , najcieplejszym miesiacem jest lipiec (17,6*-17,9*C) najzimniejszym styczen (1,5*-17,9*C). Dlugosc okresu wegetacyjnego wynosi 210-220 dni. Uklad temperatur jest korzystny dla wegetacji roslin, roczny rozklad opadów jest malo zrównowazony. Srednia suma opadów zblizona jest do 620 -660mm, z wyrazna kulminacja w okresie letnim (okolo260mm) i w miare równomiernym rozkladem w pozostalych miesiacach, w okresie zimowym notowane sa minimalne (okolo 140mm). W okresie wegetacyjnym przypada 65% sumy rocznej, przy czym optymalne sa one dla gleb ciezkich, w glebach sredniozwiezlych zaznaczaja sie niewielkie niedobory. Pokrywa sniezna wystepuje przez okolo 60 dni w roku. W okresie letnim dominuja wiatry zachodnie, w okresie zimowym przewazaja pólnocno-zachodnie. Generalnie warunki anemometryczne korygowane sa przez kompleksy lesne, w istotny sposób zwiekszaja turbulencje przyziemnej warstwie powietrza, co wplywa na zmniejszenie predkosci wiatrów dobrych, ukierunkowanie strugi powietrza i spadek predkosci. Sowczyce zalicza sie do obszarów, które pod wzgledem zanieczyszczania powietrza naleza do w niewielkim stopniu obciazajacych i obciazanych emisjami i zanieczyszczeniami atmosfery. Wies charakteryzuje sie czystym i zdrowym powietrzem. Na terenach zabudowanych istotnym zródlem zanieczyszczen jest Niska emisja z lokalnych zródel grzewczych (paleniska domowe). Na terenie Sowczyc przewazaja gleby srednie i slabe, glównie zytnio-ziemniaczanych i zytnio-lubinowych kompleksów glebowych, wytwarzanych na piskach gliniastych lekkich i luznych, slabo gliniastych i zwirach, okresowo lub stale za suchych. SA to glównie gleby srednie lub lekkie w uprawie. Udzial gleb ciezkich ogranicza sie do gleb, wytworzonych na glinach zwalowych moreny dennej, bardzo korzystnych dla upraw zytnio-ziemniaczanych oraz gleb gliniasto-pylastych, wytworzonych z glin zwalowych, korzystnych dla upraw pszenno-buraczanych. Gleby w wiekszosci cechuje sie odczynem kwasnym, pod wzgledem bonitacyjnym grunty orne zaliczaja sie w wiekszosci do klas - 4,5,6. Przez teren gminy przebiega dzial wodny miedzy dorzeczami Odry i Warty. Uzupelnieniem systemu hydrograficznego gminy istniejacym w okolicy sa liczne, male, krótkie, slabo wodne cieki o znacznym stopniu zageszczenia sieci, oraz systemów rowów melioracyjnych. Takie wlasnie wody powierzchniowe wystepuja w Sowczycach. Badania stanu czystosci wód wykazuja, iz wiekszosc parametrów podstawowych, wskazników pomiarowych utrzymuje sie w tych wodach na poziomie III klasy czystosci wód. Wiaze to sie z brakiem skanalizowania wsi. Wody wglebne o podstawowym znaczeniu dla warunków hydrogeologicznych zwiazane sa z utworami czwartorzednymi stanowiacymi glówny, uzytkowy poziom wodonosny. Budowa geologiczna terenu z duzym udzialem gruntu o wysokiej i sredniej przepuszczalnosci stwarza zagrozenie degradacji jakosciowej wód. W okolicy istnieje kilka prywatnych stawów rybnych, oraz staw gminny. W Sowczycach obecny charakter roslinnosci to efekt przeksztalcen srodowiska przez gospodarke czlowieka. W wyniku tego naturalne zbiorowiska roslinne zajmuja niewielkie powierzchnie. Naturalne lasy w okolicy Sowczyc zostaly zastapione przez uprawy polne i lakowe oraz sztucznie osadzone monokultury sosnowe. Pod wzgledem zyznosci i wilgotnosci siedliska lasy te sa znacznie zróznicowane. Mozna tez spotkac jodle, jesion, osike, jawor. Sowczyce to obszar nalezacy do najbardziej przeksztalconych przez czlowieka w gminie ze wzgledu na duza ilosc uzytków rolnych. Oprócz formacji lesnych istotnym elementem sa uzytki zielne wystepujace glównie w okolicy cieków wodnych. Stanowia one w wielu przypadkach biotop wielu gatunków fauny i flory, które nie wystepuja na obszarach lesnych. Na terenach lesnych obserwuje sie jelenie, sarny, dziki, lisy, kuny, tchórze, borsuki, wydry, bazanty, kuropatwy, zajace, króliki, jerze, wiewiórki. Wsród ptaków wystepuja tu rzadkie bociany czarne i zurawie oraz sokól pustulka, myszolów, jastrzab golebiarz, kania czarna, puszczyk, blotniak stawowy, bak . Natomiast gady zyjace w okolicy Sowczyc to: zmija zygzakowata, zaskroniec zwyczajny, padalec, jaszczurka, zyworodna i zwinka, a plazy to: zaba wodna i trawna, ropucha zwyczajna i trawna. Wies Sowczyce i jej okolica to rejon typowo rolniczy. Istnieje tu wiele indywidualnych gospodarstw. Rolnych o powierzchni kilkunastu hektarów. Ponad 20% uzytków rolnych stanowia laki i pastwiska, co stwarza mozliwosc chowu bydla mleczno-miesnego. W strukturze upraw przewazaja zboza podstawowe: pszenica jeczmien, uprawiane takze w mieszankach np. 0pszenzyto. Dosyc duze obszary ziemi zajmuja uprawy takie jak: ziemniaki, kukurydza, buraki pastewne, koniczyna. Na uwage zasluguje takze chów zwierzat, szczególnie trzody chlewnej. Krowy hodowane w tym rejonie naleza do rasy nizinno-czarnej oraz bialej. Pozostale zwierzeta to drób, rzadko owce. Rolnicy z Sowczyc osiagaja drobne plony. Podstawa osiaganych wyników w produkcji rolnej jest wysoka kultura rolna, rolnicze tradycje wsród miejscowej ludnosci. Gospodarstwa sa wyposazone w nowoczesny sprzet, wiele prac jest zmechanizowanych. Do niedawna 500 ha obszaru ziemi nalezalo Panstwowego Gospodarstwa Rolnego. Udzial lak i pastwisk w tym obszarze to 170ha. Obecnie panstwowe gospodarstwo przejela Agencja Wlasnosci Rolnej Skarbu Panstwa i przekazala je w piecioletnia dzierzawe prywatnej firmie ,,Kaniak”. Na obszarze tym uprawia sie teraz glównie jeczmien ziemniaki, rzepak, kukurydze. Niewatpliwie niewielki stopien zanieczyszczenia powietrza oraz wysoki potencjal srodowiska przyrodniczego mogloby wplynac na rozwój kwalifikacyjnych form turystyki i rekreacji (turystyka piesza, rowerowa konna, wedkarstwo, myslistwo). Dodatkowo sprzyjac temu moze dogodne polozenie komunikacyjne miejscowosci i siec wodociagowa, telekomunikacyjna oraz elektroenergetyczna. Zaopatrzeni w produkty spozywcze, chemiczne, gospodarstwa domowego i prase mozna dokonac w kazdym z trzech sklepów na terenie miejscowosci. W Sowczycach funkcjonuja takze dwa bary, restauracja w której mozna wynajac pokój na noc. Szkoda, ze w okolicy brakuje zbiornika wodnego przydatnego do celów rekreacyjnych. Miejscowosc Sowczyce ma bardzo duze poczucie tozsamosci regionalnej. Cechuje ja dodatkowo poszanowanie rzetelnej i sumiennej pracy na roli. Warto wspomniec o imprezach organizowanych w srodowisku dla wszystkich mieszkanców wsi. Uroczyscie i ciekawie obchodzone sa na wsi dozynki czyli swieto wszystkich rolników. Wazny punkt w zyciu wsi stanowi Szkola Podstawowa, która przez swoje dzialania czesto promuje miejscowosc. Sukcesy uczniów w Koncertach i wystepach gminnych ciesza wszystkich mieszkanców wsi. Wiele imprez szkolnych organizuje sie z udzialem spolecznosci. W akcji ,,Czysta gmina” Szkola w Sowczycach zajela pierwsze miejsce.